Vergaderen met bewonerscommissies is vaak lastig. Ik kan mijn eerste vergadering met een bewonerscommissie nog goed herinneren en vooral hoe lastig ik het vond.  De vergadering verliep chaotisch en de emoties liepen hoog op. De bewoners waren boos over de overlast in hun buurt en voelden zich in de steek gelaten door de politie en de corporatie. Ik wilde de agenda volgen en voelde me aangevallen. In die sfeer probeerde ik aan het woord te komen, maar dat lukte natuurlijk niet.

Tetteren

Gelukkig stond ik er niet alleen voor. Er was een opbouwwerker die de bewonerscommissie begeleidde. Ik ben hem nog steeds dankbaar voor zijn advies om de bewoners  de eerste twintig minuten van de vergadering eerst  maar even te laten ‘tetteren’.  Dat hielp! Op die manier konden ze eerst  kwijt wat ze dwars zat! En toen ze stoom hadden afgeblazen, was er contact  en werd een min of meer gestructureerd overleg mogelijk. Samen met die bewonerscommissie hebben we toen veel bereikt; het aanpakken van overlastveroorzakers, het herinrichten van pleintjes en binnenterreinen  en het afsluitbaar maken van open portieken.

Rituele dans of vruchtbare samenwerking?

Ik verzorg nu ruim tien jaar trainingen voor corporatieprofessionals en de omgang met bewonerscommissies blijft een lastige. Het merendeel van de medewerkers is niet gelukkig met de manier waarop de samenwerking verloopt. Voor hen is het overleg met bewonerscommissie op zijn best een rituele dans, maar veel vaker een bron van frustratie.

Veelgehoorde klachten zijn:

  • De inhoud van de vergadering wijkt af van de agenda.

Bewonerscommissies brengen onderwerpen in die niet op het overleg thuis horen, zoals individuele klachten en zaken die op centraal niveau thuis horen, zoals het toewijzingsbeleid. Of de discussie gaat over de landelijke politiek of het beleid van de gemeente.

  • Bewonerscommissies vertegenwoordigen de achterban niet.

De meeste commissies zijn grijs en wit. Jongeren, gezinnen en allochtonen zitten niet in de commissies en het is de vraag of ze worden vertegenwoordigd door de mensen die hier wel actief in zijn.  Regelmatig stuiten afspraken met de commissie op weerstand bij andere bewoners van het complex.

  • Er is een slechte sfeer tijdens de vergadering.

Vaak is er spraken van wantrouwen en verwijten (‘jullie doen toch wat jullie willen’), oude koeien (‘jullie hadden in 1990 naar ons moeten luisteren’) en blijven hameren op punten die onhaalbaar zijn en waarop de corporatie al vaak nee heeft gezegd  (‘wij willen dat er vaker wordt schoongemaakt, maar gaan er niet voor betalen’ of  ‘we willen graag zeggenschap over de toewijzing van woningen in ons complex’).

  • Bewonerscommissies zijn passief.

De leden van de commissies praten (klagen) alleen, maar zijn niet bereid zelf in actie te komen. Sommige commissieleden lijken vooral voor de sociale contacten in de bewonerscommissie te  zitten.

  • Vergaderingen verlopen rommelig.

De agenda wordt niet gevolgd, er wordt veel door elkaar gepraat en er is nauwelijks structuur.

Tips voor een betere samenwerking

Ik hoor steeds vaker dat bewonerscommissies niet meer van deze tijd zouden zijn en dat het goed is om te experimenteren met andere vormen van bewonersparticipatie. Dat laatste lijkt me een uitstekend idee. Toch ben ik ervan overtuigd dat samenwerking met bewonerscommissies erg vruchtbaar kan zijn.  Om die samenwerking goed te laten verlopen geef ik hier drie tips.

Tip 1: Spreek verwachtingen naar elkaar helder uit.

Dat kan door onderstaande vragen met je commissie te bespreken en hierover afspraken te maken: (de spelregels)..

  • Wat verwacht je van de bewonerscommissie?
  • Wat mogen ze van jou en de corporatie verwachten?
  • Welke onderwerpen staan op de agenda en welke niet?
  • Hoe wordt de achterban geïnformeerd en betrokken?

 Tip 2: Ontmoet elkaar niet alleen bij vergaderingen.

Ga samen iets ondernemen. Ga bijvoorbeeld een buurtschouw doen of op excursie naar een complex met vergelijkbare vraagstukken. Of voer samen een leefbaarheidsactie uit. Hiermee wordt de samenwerking concreet en verbetert het contact.

Tip 3: Stel je verwachtingen bij.

Een vergadering met bewoners verloopt meestal minder gestructureerd dan een vergadering met collega’s of een netwerkoverleg met professionals. Met andere woorden:  laat ze eerst even tetteren!

Een uitwerking  van de spelregels staat in toolkit nr.13 Samenwerken met bewonerscommissies. Reageer op dit blog en je ontvangt deze gratis toolkit (pdf).