Eén van de eerste overlastmeldingen die ik ontving, ging over een  verwaarloosde voortuin. Toen ik vervolgens de huurder hierop aansprak, sputterde hij behoorlijk tegen: ‘Kom je nu echt over mijn tuin zeuren? Waarom laat jij je eigenlijk voor het karretje van mijn buurman spannen? En heb je die tuin van mijn achterburen wel eens goed bekeken?’. Nadat het toch was gelukt om met de man afspraken te maken over het verwijderen van onkruid en fietswrakken in zijn voortuin ging ik toch nog even kijken naar de tuin van de achterburen. En inderdaad zag deze tuin er nog veel erger uit. Maar omdat ik geen klachten van omwonenden over deze tuin had, besloot ik er niets mee te doen

Wanbewoning

Corporaties ontvangen regelmatig klachten over wanbewoning. Bijvoorbeeld  over de manier waarop buren omgaan met de woning, de portiek, de tuin, schuttingen en schotelantennes. Het gebeurt dan vaak dat de corporatie in de rol terecht komt van scheidsrechter. De medewerker hoort het verhaal aan en zoekt uit, aan de hand van de regels, of de klacht terecht is. Indien de klacht terecht is, wordt de huurder verzocht om orde op zaken te stellen. Bijvoorbeeld om een boom te snoeien of te kappen, onkruid of goederen te verwijderen of een schotelantenne te verplaatsen.

Dit scheidsrechteren is soms niet te vermijden. Als klachten ernstig en dringend zijn, dan is optreden noodzakelijk. Daarnaast wil je als corporatie klachten en meldingen van huurders serieus nemen. Toch wil ik ook een aantal redenen geven om dit scheidsrechteren zoveel mogelijk te beperken.

Waar begeef je je in?

Heel vaak speelt er veel meer dan alleen de klacht. Er is bijvoorbeeld al langer een burenruzie gaande of de klager wil vooral treiteren. Kortom, het gaat vaak niet om die tuin, boom of schutting. Kijk maar eens naar tv-programma’s als de Rijdende Rechter of Bonje met de Buren. Scheidsrechteren lost in zo’n geval het probleem niet op. Sterker nog, het onderliggende probleem wordt alleen maar erger. Let er dus op dat de corporatie niet als instrument wordt ingezet om de buren een hak te zetten.

Welk doel bereik je?

Het is begrijpelijk dat corporaties elke melding en klacht serieus op pakken. Maar klagers tevreden stellen gaat niet altijd samen met zorg dragen voor een nette woonomgeving. In elke buurt zijn wel tuinen en bomen die niet aan regels voldoen. Vaak wordt over de meest verwaarloosde tuinen helemaal niet geklaagd. Wat gebeurt daar dan mee? Als je alleen maar reageert op de klachten die binnen komen en niet zelf in actie komt, dan hebben je inspanningen voor de kwaliteit van de woonomgeving maar weinig effect.

Niet individueel en reactief, maar collectief en planmatig

Als het doel is om de woonomgeving netjes te houden, is het veel beter om beleid en regels in alle gevallen te handhaven. Dat is niet altijd even gemakkelijk. Zeker nu werkgebieden van woonconsulenten en wijkbeheerders steeds groter worden. Dit lukt alleen als er slim en doelgericht wordt gewerkt. Ad-hoc reageren op klachten zorgt voor versnippering van tijd en middelen en het draagt eraan bij dat het grotere verband niet wordt gezien. Het is daarom effectiever en efficiënter om planmatig te werk te gaan. Door elk jaar gericht een deel van het werkgebied onder de loep te nemen, bereik je dat in dat gebied álle onwenselijke zaken worden aangepakt. Zo komt uiteindelijk elke buurt en elke woning aan de beurt.

Hiermee bereik je ook dat je aan klagers kunt uitleggen waarom de corporatie een klacht over wanbewoning niet altijd direct oppakt. Dit doe je natuurlijk wel als de situatie zeer ernstig is of er gevaar dreigt, maar in alle andere gevallen kun je erop wijzen dat de corporatie de klacht oppakt wanneer de wijk op de planning staat. Zeker nu er steeds minder tijd en geld is voor het aanpakken van de woonomgeving is een planmatige aanpak belangrijker dan ooit. Je kunt immers beter een klein gebied goed aanpakken dan een groot gebied een klein beetje.

Wil jij meer weten over hoe je collectief en planmatig te werk kunt gaan? Reageer in het reactieveld en ontvang gratis de Vactor toolkit No. 23: Planmatig handhaven (pdf).