De essentie van werken aan leefbaarheid, werd zelden zo prachtig verwoord als door de Delftse hoogleraar Thomsen. Hij liet zich door het VARA programma Zembla filmen voor een flatgebouw in Arnhem en wond zich duidelijk op: ‘ Ik word dus kwaad als ik zo’n blok zie, waar gewoon de vuiligheid vanaf straalt… …Dat is dus het uithangbord van de mensen die erin wonen… …Het hoeft niet alleen maar aan de corporatie te liggen,  bewoners doen het dus ook niet. Het is het gezamenlijke proces, gewoon liefdeloosheid. Eén van de grootste problemen van dit soort wijken is liefdeloosheid! ‘

Dit gezamenlijke proces van liefdeloosheid is vaak goed terug te zien in wijken. Bewoners gaan slecht om met hun tuinen en woningen, de corporatie stelt het schilderwerk nog even uit en de gemeente doet niets aan verwaarloosd groen en verzakte trottoirs.

Aandacht

Als u het eens bent met Thomsen, dan weet u wat u te doen staat. Als er sprake is van een gezamenlijk proces, dan is het mogelijk dat één partij dit doorbreekt. Dit kan eenvoudig door zelf het goede voorbeeld te geven, door weer wat liefde terug te geven aan buurten en wijken waar het proces van verloedering dreigt of al in gang is gezet. Zelf gebruik ik in dit verband in plaats van het woord liefde, liever het woord aandacht, dat klinkt professioneler. Aandacht is wat mij betreft de kern van dienstverlening. Gebrek aan aandacht is verreweg de meest gehoorde klacht van huurders. Het mooie is dat aandacht op zichzelf niets kost. Bij het werken aan leefbaarheid leidt die aandacht wel tot investeringen in tijd en soms ook in geld, maar deze investeringen hoeven niet groot te zijn en leveren bovendien veel op. Een mooi voorbeeld hiervan is het verhaal van de haagjes van Tiwos. Zij plantten in de buurt Jerusalem in Tilburg beukenhaagjes, maar veel bewoners vonden die niet mooi. Na een gesprek werd besloten dat Tiwos ligusterhaagjes zou aanschaffen en de bewoners deze zouden planten en snoeien. Met als resultaat dat de buurt opknapte, de betrokkenheid van bewoners werd vergroot en de corporatie nog goedkoper uit was ook!

Kansen

Werken aan leefbaarheid kan dus vertaald worden in aandacht geven; aan het beheer van woningen ,  de woonomgeving en  aan de bewoners. Vooral de aandacht voor bewoners laat vaak nog te wensen over.

Een uitgelezen kans om het gezamenlijke proces van liefdeloosheid te doorbreken, is bij de uitvoering van planmatig onderhoud. Juist dan heeft de corporatie immers al aandacht voor het complex en laat zich van haar beste kant zien. Het komt helaas nog voor dat corporaties, bij het uitvoeren van onderhoud, de bewoners daar niet bij betrekken. Toch kan dit heel  eenvoudig door bijvoorbeeld keuze te bieden in kleuren, deuren en tegels. Dit kost de corporatie vrijwel niets, maar het verhoogt de betrokkenheid van bewoners  en verbetert de relatie. Dankzij die verhoogde betrokkenheid en de verbeterde relatie is daar dan het ideale moment om het gesprek aan te gaan over de leefbaarheid van het complex en de woonomgeving. Vaak blijkt het dan wel haalbaar om samen de woonomgeving op te knappen en afspraken te maken over het voortaan netjes bijhouden.

Ook als er geen sprake is van planmatig onderhoud, zijn er vele manieren om bewoners te betrekken bij het werken aan leefbaarheid. De professional die hier aandacht voor heeft, creëert kansen genoeg.

Bent u er aan toe om aandacht te geven aan bewoners en leefbaarheid? Reageer op dit artikel en ontvang gratis Vactor Toolkit no 7: Acht ideeën om samen te werken aan leefbaarheid. (pdf)

Aan de slag? Vactor biedt de incompany training Integraal Sociaal Beheer aan. Maatwerk is ook mogelijk.