Onlangs besloot een corporatie (Ieder1) om iets te doen aan de verwaarloosde tuinen in een straat. Ze stuurden een brief naar de bewoners, inclusief een bijlage met foto’s van tuintjes die niet door de beugel konden. De reacties van de bewoners logen er niet om: Schandpaal! Stasi-praktijken! Zou die medewerker in camouflagekleding in de bosjes hebben gelegen?

De pers dook erop, er verscheen een artikel met de kop: Tuintjespolitie brengt straat Deventer in rep en roer. En ook de Woonbond mocht in de krant een duit in het zakje doen en noemt de brief bevoogdend.

Wat opvalt is dat de discussie niet gaat over de tuinen en het gedrag van de bewoners, maar verschuift naar de corporatie. Die had dit niet op deze manier mogen doen, volgens bewoners en de Woonbond. Een ander opvallend punt is dat de Woonbond, maar ook de corporatie stellen dat strakke richtlijnen over hoe een tuin eruit moet zien, niet zijn te geven.

Betutteling

Dat instanties en professionals zich bemoeien met het leven van burgers wordt moeilijk geaccepteerd. De professional die het waagt om in het algemeen belang huurders of burgers aan te sporen tot ander gedrag, begeeft zich in een waar mijnenveld. De woorden betutteling, bemoeizucht en bevoogding vallen snel.  Dat is niet alleen bij corporaties het geval. Ook scholen, die het wagen zich te bemoeien met de inhoud van het lunchtrommeltje van leerlingen, krijgen te maken met boze ouders en een kritische pers. En ook de gemeente Altena, die wil stimuleren dat tuinen vergroenen, krijgt in de media de volle laag.

Waarom eigenlijk?

Is het eigenlijk wel nodig dat instanties, zoals woningcorporaties, zich bemoeien met het leven van huurders? Kunnen we dat niet gewoon achterwege laten en ervan uit gaan dat mensen zelf mogen weten hoe ze wonen? En dat als er spanningen of irritaties zijn dat zelfredzame huurders hier zelf onderling wel uit zullen komen?

In het geval van corporaties zijn er drie argumenten die ervoor pleiten dat zij zich bemoeien met het woongedrag van huurders:

  1. Juridisch

De wet gaat niet uit van vrijheid-blijheid en legt duidelijke spelregels voor prettig wonen vast. Op de eerste plaats hebben verhuurders een verplichting om op te treden tegen huurders die overlast veroorzaken.  Daarnaast zijn er een groot aantal verplichtingen voor de huurder. Zo moet de huurder de huur betalen, de woning netjes bewonen en onderhouden, de tuin onderhouden, gemeenschappelijke ruimten leeg en schoonhouden en nog veel meer.

  1. Prettig wonen

Iedereen is gebaat bij een leefbare buurt waar het prettig wonen is. Dit is vooral voor de huurders een goede zaak. Voor de verhuurder levert dit naast tevreden huurders ook een goede verhuurbaarheid en lage beheerkosten op.  Ook maatschappelijk is het van belang dat mensen die zijn aangewezen op een sociale huurwoning, kunnen rekenen op een fijne en veilige plek. In veel buurten wonen huurders die er prima in slagen om samen prettig te wonen. Maar er zijn ook buurten en complexen waar verloedering dreigt.

  1. Kosten van verloedering voorkomen

Corporaties zijn maatschappelijke organisaties die doelmatig om moeten gaan met hun middelen. In een prettige, schone en veilige omgeving gedragen mensen zich veel socialer en zijn er minder vernielingen en ongewenst gedrag. Het omgekeerde is ook waar. In een verloederde omgeving gaat het snel van kwaad tot erger. Overlast, schades en leegstand liggen dan op de loer. De rekening van verloedering komt vrijwel altijd bij de corporatie terecht. Denk aan intensiever beheer, herstel van schades, opknappen van uitgewoonde woningen, leefbaarheidsprojecten en voortijdige herstructurering. Deze kosten gaan direct ten laste van de mogelijkheden om te investeren in nieuwbouw en duurzaamheid. Het voorkomen van deze kosten dient dus een algemeen belang.

Voorlichting en bewustwording

Wat kunnen we nu leren van de casus in Deventer? Er vallen twee zaken op: Op de eerste plaats dat het bemoeien met de individuele levenssfeer als bevoogdend wordt ervaren. Dat geldt ook voor de cases van de school en de gemeente. De intentie van de instanties is echter niet om burgers of huurders te pesten, maar om een algemeen belang te dienen. Die boodschap komt blijkbaar niet over.

Een ander punt dat opvalt is dat de brief van de corporatie voor de huurders uit de lucht komt vallen. Ze lijken zich ook van geen kwaad bewust. Zowel de huurders, de Woonbond als de corporatie kunnen niet aangeven wat de richtlijnen zijn voor een goed onderhouden tuin. Dat is wonderlijk. In het huurrecht (besluit kleine herstellingen, punt l.)  staan duidelijke richtlijnen. Een tuin dient verzorgde indruk te maken, wat in elk geval betekent dat gras regelmatig gemaaid moet worden, onkruid verwijderd, dode beplanting vervangen en zo gaat het nog even door. Blijkbaar is dit bij zowel de professionals als de huurders niet bekend en zijn de huurders niet eerder aangesproken op het tuinonderhoud.

De belangrijkste tip is daarom om meer aan bewustwording en voorlichting te doen: Wat is eigenlijk het effect van een paar verwaarloosde tuinen op de leefbaarheid in de buurt? Waarom is het belangrijk om portieken en galerijen leeg en schoon te houden?

Daarnaast is het belangrijk om de huurder regelmatig te wijzen op de regels en hun verantwoordelijkheden voor prettig wonen. Een verhuurder die zich bemoeit met ongewenst woongedrag van huurders doet dit niet om mensen te betuttelen, maar om het algemeen belang te dienen.

Meer weten?

  1. In deze folder vind je meer informatie en het trainingsaanbod: Folder Integraal Sociaal Beheer
  2. Voor kjenning verzorg ik in open inschrijving de Leergang Woonconsulent. In deze opleiding leer je alles over het beïnvloeden van sociaal gedrag, wet en regelgeving, voorlichting, aanspreken en handhaven.